Ringin Dışındaki Mücadele: Boksörlerin Stres Algısı Ve Psikolojik İyi Oluşları Arasındaki İlişki

The Fight Outside The Ring: The Relationship Between Boxers’ Stress Perception and Psychologıcal Well-Being

Onur Şipal, Murat Kul

*Correspondence: Onur Şipal sipalonur069@gmail.com

¹Bayburt Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi, sipalonur069@gmail.com Orcid: 0000-0002-4064-6813

²Bayburt Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Bayburt, Türkiye , Orcid: 0000-0001-6391-8079 muratkul@bayburt.edu.tr

Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.20836044

https://www.ijoss.org/Archive/v3-i2/ijoss-Volume3-issue2-04.pdf

Download Full Text

Received / Gönderim: 01.05.2026 Accepted / Kabul: 13.06.2026 Published / Yayın: 23.06.2026

Öz

Bu araştırma, boksörlerde algılanan stres ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkiyi incelemeyi hedeflemektedir. İlişkisel tarama modeli kapsamında gerçekleştirilen çalışmaya, 2025 yılında aktif olarak boks yapan toplam 298 gönüllü sporcu katılım sağlamıştır. Veriler; demografik bilgi formu, Algılanan Stres Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılarak toplanmış ve elde edilen bulgular SPSS 26 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz sürecinde betimsel istatistiklerin yanı sıra bağımsız örneklemler için t-testi ve Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırma sonuçları, cinsiyet ve milli sporcu olma durumu değişkenlerine göre her iki ölçeğin toplam puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığını göstermiştir. Ayrıca, yaş değişkeni ile algılanan stres ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Buna karşın, spor yaşı ile algılanan stres arasında düşük düzeyde ve negatif yönlü bir ilişki saptanmış, spor deneyimi arttıkça stres düzeyinin azalma eğilimi gösterdiği belirlenmiştir. Çalışmanın en dikkat çekici bulgusu, algılanan stres ile psikolojik iyi oluş arasında düşük düzeyde, negatif yönlü ve anlamlı bir ilişkinin tespit edilmesidir. Bu doğrultuda, stres düzeyindeki artışın boksörlerin psikolojik iyi oluşlarını olumsuz yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular ışığında, boksörlerin stres yönetimini destekleyen ve psikolojik iyi oluşlarını geliştirmeyi amaçlayan psikolojik beceri antrenmanlarının ve müdahale programlarının antrenman süreçlerine dahil edilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Boks, algılanan stres, psikolojik iyi oluş.

ABSTRACT

The purpose of this study is to investigate the association between perceived stress and psychological well-being in individuals engaged in boxing. The research was designed using a relational survey model and conducted with the participation of 298 volunteer athletes who were actively involved in boxing in 2025. Data were gathered through a demographic information form along with the Perceived Stress Scale and the Psychological Well-Being Scale, and subsequently analyzed using the SPSS 26 statistical software. Descriptive statistics were applied in addition to independent samples t-tests and Pearson correlation analysis during the data analysis process. The results indicated that there were no statistically significant differences in the total scores of both scales with respect to gender and national athlete status. Furthermore, no meaningful relationship was identified between age and levels of perceived stress or psychological well-being. In contrast, a low-level inverse relationship was found between years of sports experience and perceived stress, suggesting that increased experience in sports is associated with a tendency toward lower stress levels. The main finding of the study revealed a statistically significant, low-level negative correlation between perceived stress and psychological well-being. This finding indicates that higher levels of perceived stress are linked to lower levels of psychological well-being among boxers. Based on these outcomes, it is recommended that psychological skills training and supportive intervention programs aimed at reducing stress and enhancing psychological well-being be incorporated into athletes’ training routines.

Keywords: Boxing, perceived stress, psychological well-being.

How to Cite This Article

APA 7

Şipal, O., & Kul, M. (2026). Ringin dışındaki mücadele: Boksörlerin stres algısı ve psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişki. International Journal of Health, Exercise, and Sport Sciences (IJOSS), 3(2), 465–480. https://www.ijoss.org/Archive/v3-i2/ijoss-Volume3-issue2-04.pdf

Vancouver

Şipal O, Kul M. Ringin dışındaki mücadele: Boksörlerin stres algısı ve psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişki. Int J Health Exerc Sport Sci (IJOSS). 2026;3(2):465-480. Available from: https://www.ijoss.org/Archive/v3-i2/ijoss-Volume3-issue2-04.pdf.

References / Kaynaklar

• Akgül, A. (2003).  İstatistiksel analiz teknikleri SPSS’te işletme yönetimi uygulamaları. Ankara: Emek Ofset Ltd.Şti
• Arnold, R., & Fletcher, D. (2012). A research synthesis and taxonomic classification of the organizational stressors encountered by sport performers. Journal of sport and exercise psychology, 34(3), 397-429. https://doi.org/10.1123/jsep.34.3.397
• Bayram, L., Keskin, Ö. D. Y., & Derebaşı, D. G. (2016). Üniversite öğrencilerinin algılanan stres düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 8(14), 291-302.
• Bilge, A., Öğce, F., Genç, R. E., & Oran, N. T. (2009). Psychometric appropriateness of the turkish version of the perceived stress scale (PSS). Journal of Ege University Nursing   Faculty, 2(25), 61-72.
• Birsen, A., & Boz, E. (2026). Bowling sporcularının bilişsel esneklik ve psikolojik dayanıklılık becerilerinin yordayıcısı olarak zihinsel antrenman düzeylerinin incelenmesi. The Online Journal of Recreation and Sports, 15(1), 70-76.    https://doi.org/10.22282/tojras.1772034
• Bozkurt, G. (2018). Evli bireylerde aldatma eğiliminin psikolojik iyi oluş ve evlilik doyumu açısından incelenmesi  (Yüksek Lisans Tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No. 492652)
• Demir, B., (2024). Savunma sporlarında rakibi affetme ve psikolojik iyi oluş: karate-do ve kick boks (Yüksek Lisans Tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No. 891304)
• Dereceli, Ç. (2021). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin covid 19 sürecinde algıladıkları stres düzeylerinin psikolojik sağlamlık üzerindeki etkisinin incelenmesi. Spor Eğitim Dergisi, 5(2), 74-81.
• Diener, E., Suh, E. M., Lucas, R. E., & Smith, H. L. (1999). Subjective well-being: Three decades of progress. Psychological bulletin, 125(2), 276.
• Diener, E., Wirtz, D., Tov, W., Kim-Prieto, C., Choi, D. W., Oishi, S., & Biswas-Diener, R. (2010). New well-being measures: Short scales to assess flourishing and positive and              negative feelings. Social indicators research, 97(2), 143-156.
• Duyan, M., Özoğlu, F., Tekin, G., Günel, İ., Çelik, T., Reyhan, S., Ok, G., &  Chang, J (2026). The relationship between intrinsic motivation and psychological well-being in combat sport athletes. Frontiers in Psychology, 17: 1793186    https://doi.org/10.3389/fpsyg.2026.1793186
• Efe, B., (2025). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin boş zaman yönetimi ile psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkinin incelenmesi  (Yüksek Lisans Tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No. 977476)
• Eraslan, M. (2016). Assessment of perceived stress levels of kick-boxers based on age and gender variablesYaş ve cinsiyet değişkenlerine göre kick boks sporcularının algılanan stres düzeylerinin incelenmesi. Journal of Human Sciences, 13(3), 5069- 5077. https://doi.org/10.14687/jhs.v13i3.4113
• Gabrys, K., & Wontorczyk, A. (2023). Sport anxiety, fear of negative evaluation, stress and coping as predictors of athlete’s sensitivity to the behavior of  supporters. International journal of environmental research and public health, 20(12), 6084. https://doi.org/10.3390/ijerph20126084
• George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and      reference, 17.0 update. Boston: Pearson
• Görün, L., Öntürk, Y., Efek, E., Bingöl, E., & Bayrakdaroğlu, Y. (2020). Futbol   hakemlerinin benlik saygıları ve algılanan stres düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Düzce İli örneği). Mediterranean Journal of Sport Science, 3(1), 127- 140.
• Güler, M. Ş., (2019). Kayak sporcularında kişilik özellikler psikolojik beceri ve algılanan    stres arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No. 531130)
• Güllü, S., & Yıldız, S. M. (2019). Stres kaynaklarının futbol hakemlerinin etkisinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(1), 146-155.
• Güney, S. (1998). Davranış bilimleri ve yönetim psikolojisi terimler sözlüğü. Ocak yayınları.
• Hosseini, S. A., & Besharat, M. A. (2010). Relation of resilience whit sport achievement and mental health in a sample of athletes. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 5, 633-638. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.07.156
• Ilhan, A. (2021). Tenis sporcularının algılanan stres düzeylerinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(3), 49-56.
• Iwasaki, Y. (2007). Leisure and quality of life in an international and multicultural context: What are major pathways linking leisure to quality of life?. Social indicators research, 82(2), 233-264.
• Kabul, Ç., (2020). Bireysel ve takım sporları antrenörlerinin algılanan stres durumlarının araştırılması (van ili örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal     Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No. 801222)
• Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi (27. baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
• Kuok, A. C., Chio, D. K., & Pun, A. C. (2021). Elite athletes’ mental well-being and life satisfaction: a study of elite athletes’ resilience and social support from an Asian                unrecognised National Olympic Committee. Health Psychology Report, 10(4), 302. https://doi.org/10.5114/hpr.2021.107073
• Ryff, C. D., Love, G. D., Urry, H. L., Muller, D., Rosenkranz, M. A., Friedman, E. M.,Davidson, R. J., & Singer, B. (2006). Psychological well-being and ill-being: Do they have distinct or mirrored biological correlates? Psychotherapy and Psychosomatics, 75(2), 85–95. https://doi.org/10.1159/000090892
• Savcı, M., & Aysan, F. (2014). Üniversite öğrencilerinde algılanan stres düzeyi ile stresle   başa çıkma stratejileri arasındaki ilişki. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri             Dergisi, 3(1), 44-56.
• Seligman, M. E., & Csikszentmihalyi, M. (2014). Positive psychology: An introduction.     In Flow and the foundations of positive psychology: The collected works of Mihaly  Csikszentmihalyi (pp. 279-298). Dordrecht: Springer Netherlands.
• Sevilmiş, U., & Özmaden, M. (2023). Bireysel branş sporcularının psikolojik iyi oluş ve öz- şefkat düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(2), 64-72.
• Telef, B. B. (2013). Psikolojik iyi oluş ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe üniversitesi eğitim fakültesi dergisi, 28(28-3), 374-384.
• Türkmen, M. U., (2020). Dart sporcularında sporda imgeleme, algılanan stres ve yaşam    doyum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez  Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No. 680140)
• Uğur, M. (1990). Koruyucu Ruh Sağlığı Açısından Stres. Stres ve Hastalıklar, Gülhane Askeri Tıp Akedemisi Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Psikiyatri Kliniği I. Stres Sempozyumu, (s 109).
• Uluç, E. A. (2022). Psikolojik iyi oluş ve psikolojik kırılganlık arasındaki ilişki:   Üniversiteler arası müsabakalarda mücadele eden sporcular örneği. Mediterranean Journal of Sport Science, 5(4), 1035-1047.
• Weinberg, R. S., & Gould, D. (2024). Foundations of sport and exercise psychology. (8th ed.)Human kinetics.
• Yıldız, M. E., (2021). Taekwondo sporcularının özgüven seviyelerinin algılanan stres ve    saldırganlık düzeyleri ile iliikisinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi).    Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden     edinilmiştir. (Tez No. 713482),
• Öktem, E., (2025). Spor lisesi öğrencilerinde algılanan stres durumlarının incelenmesi  (Yüksek Lisans Tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No. 984152)