Beden Eğitimi Öğretmeni Adaylarının Mesleğe Atanma Sürecinde Uygulanan Mülakat Yöntemine İlişkin Görüşlerinin Değerlendirilmesi

Evaluation of Physical Education Teacher Candidates’ Opinions on the Interview Method Applied in the Process of Appointment to the Profession

Fikret Alıncak¹ Uğur Abakay² Mustafa Yılmaz³ Abdurrahman Topal⁴

*Correspondence: Mustafa YILMAZ
¹Gaziantep University Faculty of Sport Sciences alincak@gantep.edu.tr Orcid: 0000-0003-3459-3441
²Gaziantep University Faculty of Sport Sciences uabakay@gantep.edu.tr Orcid: 0000-0002-3426-6785
³Kilis 7 Aralık University Faculty of Sport Sciences mstfyilmaz61@gmail.com Orcid: 0000-0002-0031-200X
⁴Independent Researcher abdurrahmantopal0205@hotmail.com Orcid: 0000-0002-1932-5126

Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.18880984

https://www.ijoss.org/Archive/v3-i1/ijoss-Volume3-issue1-12.pdf

Download Full Text

Received / Gönderim: 11.09.2025 Accepted / Kabul: 15.02.2026 Published / Yayın: 28.02.2026

Öz

Seçme süreci, kurumların en önemli faaliyetlerinden biri olup, oldukça karmaşık ve dikkat gerektiren bir süreçtir. Küçük bir hatanın hem kurumlar hem de bireyler üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratabileceği belirtilmektedir. Bu nedenle, personel seçme sürecinde yöneticilere büyük sorumluluklar düşmektedir. Günümüzde birçok kurumda personel seçimi için en yaygın kullanılan yöntemlerden biri olan mülakat uygulaması, hatalı gerçekleştirildiğinde öğretmen adayları üzerinde çeşitli olumsuz etkiler bırakabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, beden eğitimi öğretmeni adaylarının mesleğe atanma sürecinde uygulanan mülakat yöntemine ilişkin görüşlerini değerlendirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu, Gaziantep ilinde ikamet eden ve farklı üniversitelerden mezun olan 20 beden eğitimi öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Katılımcılarla gönüllülük esasına dayalı olarak yüz yüze görüşme yöntemiyle veriler toplanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan mülakat yöntemi kullanılmış ve elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonuçları, beden eğitimi öğretmeni adaylarının mülakat uygulamasını doğru bulmadıklarını ve kaldırılması gerektiğini ifade ettiklerini göstermiştir. Adaylar, mülakatın adil olmadığı, stres ve endişe yarattığı, ayrıca objektif ve güvenilir olmadığı yönünde görüş bildirmişlerdir. Katılımcılar, mülakat sürecinin kendilerinde psikolojik sorunlara yol açtığını ve bu durumun olumsuz etkiler yarattığını dile getirmişlerdir. Sonuç olarak, öğretmen adayları mülakat uygulamasının kaldırılması, sınavların daha objektif bir şekilde yapılması ve sadece KPSS ile öğretmen atamalarının gerçekleştirilmesi gerektiği önerisinde bulunmuşlardır.

Anahtar Kelimeler: Beden eğitimi, Öğretmen adayı, Atanma, Mülakat.

Abstract

The selection process is one of the most important activities of institutions and is a highly complex and demanding process. It is emphasized that even a minor error can have serious negative effects on both institutions and individuals. Therefore, managers bear significant responsibilities in the personnel selection process. The interview method, one of the most commonly used methods for personnel selection in many institutions today, can have various negative effects on teacher candidates when conducted incorrectly. The purpose of this study is to evaluate the opinions of physical education teacher candidates regarding the interview method used in the process of appointing them to the profession. The study group consists of 20 physical education teacher candidates residing in Gaziantep and graduating from different universities. Data were collected through face-to-face interviews with participants on a voluntary basis. The interview method, one of the qualitative research methods, was used in the study, and the data obtained were analyzed using content analysis. The research results showed that physical education teacher candidates did not find the interview practice appropriate and stated that it should be abolished. The candidates expressed their views that the interview was unfair, caused stress and anxiety, and was not objective and reliable. Participants stated that the interview process caused psychological problems for them and had negative effects. As a result, teacher candidates recommended that the interview process be abolished, that exams be conducted in a more objective manner, and that teacher appointments be made based solely on the KPSS.

Keywords Physical education, Teacher candidate, Appointment, Interview.

References / Kaynaklar

• Alım, M., & Bekdemir, Ü. (2006). Coğrafya öğretmeni adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Milli Eğitim Dergisi.
• Atav, E. ve Sönmez, S. (2013). Öğretmen adaylarının Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS)’na ilişkin görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Özel Sayı (1), 1-13.
• Bahar, H. H. (2011). ÖSS puanı ve lisans mezuniyet notunun KPSS 10 puanını yordama gücü. Eğitim ve Bilim, 36(162), 168-181.
• Byrnes, D., Kiger, G., & Shechtman, Z. (2003). Evaluating the use of group interviews to select students into teacher-education programs. Journal of Teacher Education. 54(2), 163-172.
• Çakır, Z., & Uslu, S. (2025). An examination of student selection methods in schools of physical education and sports: Evidence from Bartın, Manisa, and Düzce. International Journal of Sport, Health, Exercise and Recreation-IJSHER, 1(2). 1-20. http://ijsher.com/Archive/volume1-issue2/ijsher-Volume1-issue2-01.pdf
• Çalışoğlu, M., & Tanışır, S. N. (2018). Sözleşmeli Öğretmenlik Uygulamasının Sözleşmeli Öğretmenler Tarafından Değerlendirilmesi. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 105-132.
• Epçaçan, C. (2016). Öğretmen adaylarının KPSS ve öğretmenlik atamaları hakkındaki görüşleri. Turkish Studies, 11(3), 1065-1090.
• Eraslan, L. (2004). Öğretmenlik mesleğine girişte kamu personeli seçme sınavı (KPSS) yönteminin değerlendirilmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-31.
• Erdem, E. & Soylu, Y. (2013). Öğretmen adaylarının KPSS ve alan sınavına ilişkin görüşleri. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4(1), 223-236.
• Fear, R. A. & Jordan, B. (1943). Employee evaluation manual for interviewers. New York: Psychological Corporation.
• Göçer, A. (2024). KPSS baskısı, mülakat stresi, atanma endişesi ve bunların kıskacında yürütülen meslek öncesi öğretmen eğitimi üzerine aday öğretmenlerle söyleşi ve görüşmeler. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(40), 45-74.
• Gündüz, Y., Can, E. (2013). Öğrenci Görüşlerine Göre İlköğretim ve Ortaöğretim Öğretmenlerinin Sınıf Yönetimi İlkelerine Uyma Düzeyleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 19(3), 419-446.
• Işık, A., Çiltaş, A. & Baş, F. (2010). Öğretmen yetiştirme ve öğretmenlik mesleği. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(1), 53-62.
• Kadıoğlu Akbulut, C., Güven, S., & Karaali̇oğlu, S. (2018). Atama Bekleyen Öğretmenlerin Mesleğe Yönelik Tutumları Üzerine Nitel Bir Çalışma. Harran Maarif Dergisi, 3(1), 1-23.
• Karadağ, Y., Aydoğmuş, M. & Kesten, A. (2020). Sözleşmeli öğretmenlik ve sözlü sınav: Öğretmen adayları ne düşünüyor? Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi – Journal of Qualitative Research in Education, 8(1), 237-266.
• Karaköse, T., & Kocabaş, İ. (2006). Özel ve devlet okullarında öğretmenlerin beklentilerinin iş doyumu ve motivasyon üzerine etkileri. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 2(1), 3-14.
• Karataş, S. ve Güleş, H. (2013). Öğretmen atamalarında esas alınan merkezi sınavın (KPSS) öğretmen adaylarının görüşlerine göre değerlendirilmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 6(1), 102-119.
• Karatepe, S. ve Kurnaz, S. (2019). Kamu yönetiminde liyakat ilkesi: İngiltere örneği üzerinden Türkiye için bir değerlendirme. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1, 77-104.
• Koşar, D., Er. E., Koşar, S. ve Kılınç, A. Ç. (2018). Öğretmen atamalarında sözlü sınav uygulamasının değerlendirilmesi: Atanan ve atanamayan öğretmen adaylarının görüşlerine dayalı nitel bir analiz. Milli Eğitim Dergisi, 47(218), 135-162.
• Köybaşı, F., Uğurlu, C.T., Yazıcı, E.C., İbicek, G. (2018). Öğretmen Adaylarının Mülakat Uygulamasına İlişkin Görüşleri: Bir Durum Çalışması. The Journal of Academic Social Science, 6(64), 305-316.
• Kuru, E. (2000). Beden eğitimi ve sporda program geliştirme. Birinci Baskı, Ankara.
• MEB (2024). Sözleşmeli öğretmen istihdamına ilişkin yönetmelikte değişiklik yapılmasına dair yönetmelik. 14 Mayıs 2024 tarihli ve 32546 Sayılı Resmî Gazete (sayfa 2).
• Moore, K. D. (2001). Classroom teaching skills. Boston: Mc Graw Hill.
• Rauth, M., & Bowers, G. R. (1986). Reactions to induction articles. Journal of Teacher Education, 37(1), 38-41.
• Semerci, Ç. (2003). Eğitim sisteminde öğreticilerin kalitesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 203-210.
• Sezgin, F. ve Duran, E. (2011). Kamu Personeli Seçme Sınavı’nın (KPSS) öğretmen adaylarının akademik ve sosyal yaşantılarına yansımaları. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 153 (3), 9-22.
• Şahin, Ç., & Arcagök, S. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının kamu personeli seçme sınavına (KPSS) ilişkin algıları. 9. Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu, 624-629.
• Tonbul, Y ve Ağaçdiken, Y.E. (2017). Sosyal Medya Paylaşımları ve Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Görüşleri Üzerinden Sözleşmeli Öğretmenlik Mülakatının İncelenmesi, 12. Uluslararası Eğitim Yönetimi Kongresinde sunulan bildiri, Ankara, 12-14 Mayıs.
• Tortop, N., İsbir, E. G., Aykaç, B., Yayman, H., & Özer, M. A. (2010). Yönetim bilimi (8. Basım). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım
• Türker, A. (2018). Sözlü sınav ile ataması yapılmış coğrafya öğretmenlerinin sözlü sınav sistemine ilişkin görüşleri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 7(3), 102-111.
• Uyulgan, M. A. ve Akkuzu, N. (2015). Öğretmen adaylarının gözünden nitelikli öğretmen seçimi: Ortaöğretim fen ve matematik alanları eğitimi bölümünde okuyan öğrencilerin durumu. Kastamonu Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(3), 917-940.
• Yel, K., Güzel, S., Kurcan, K., Çakır, Z., & Erkılıç, A. O. (2023). Özel yetenek sınavlarında adayların, TYT, OBP, YTYT başarı puanı ve sporcu özgeçmiş puanları ile bölümlere yerleşme durumlarının incelenmesi (Bayburt Üniversitesi). Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi, 1(2), 42-55. https://izlik.org/JA68EH74MS https://dergipark.org.tr/en/pub/dksbd/article/1394313?issue_id=82087
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi,9.baskı.
• Yılmaz, İ. (2017). Öğretmenlik mesleği genel yeterlilikleri. Ankara : Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü.
• Yolcu, H. & Bayram, A. (2015). Okul yöneticisi seçme sürecini deneyimleyen yönetici adaylarının sözlü sınav yöntemine ilişkin algıları. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi – Journal of Qualitative Research in Education, 3(3), 102-126.