Psychological Network Analysis of Academic Life Satisfaction and Attitudes Toward Graduate Education in Sports Sciences

Spor Bilimleri Alanında Akademik Yaşam Doyumu ve Lisansüstü Eğitime Yönelik Tutumların Psikolojik Ağ Analizi

Selmani ABIŞ, Abdullah ARISOY

*Correspondence: Semani Abış selmani.abis@gumushane.edu.tr

¹Dr. Öğretim Üyesi., Gümüşhane University / Faculty of Sport Sciences, Gümüşhane/Türkiye –

Email: selmani.abis@gumushane.edu.tr / ORCID: https://orcid.org/0000-0002-0322-518X

²Dr., Süleyman Demirel University / Faculty of Sport Sciences, Isparta/Türkiye
Email:abdullaharisoy@gmail.com / ORCID: https://orcid.org/0000-0002-2193-7519

Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.23704021

https://www.ijoss.org/Archive/v3-i3/ijoss-Volume3-issue3-14.pdf

Download Full Text

Received / Gönderim: 10.08.2026 Accepted / Kabul: 09.10.2026 Published / Yayın: 25.10.2026

Abstract

Background: Academic life satisfaction and attitudes toward graduate education are critical components of students’ educational experiences; however, their complex, item-level interactions remain insufficiently addressed by aggregate total scores. This study examined the psychological network structure, node centrality, and cross-domain bridge elements connecting academic life satisfaction and attitudes toward graduate education among sport sciences graduate students. Methods: A cross-sectional design was conducted with 220 graduate students in sport sciences. Academic life satisfaction was measured using a 5-item scale, and attitudes toward graduate education were measured using a 13-item scale. All statistical analyses and network estimations were performed using R (version 4.6.1). A regularised partial correlation network (18 nodes) was estimated via the EBICglasso algorithm (sparsity = 0.490). Node centrality (strength, expected influence) and bridge centrality were computed. Edge-weight accuracy and centrality stability were evaluated using 1,000 bootstrap resamples. Results: Out of 153 possible connections, 78 non-zero edges were retained. The strongest positive conditional associations were identified between ALS3 (future employment utility) and ALS5 (positive career impact) (w = .425), as well as between GE1 (decision-making confidence) and GE2 (critical thinking skills) (w = .423). Regarding centrality, GE11 (support mechanisms) showed the highest strength centrality (z = 1.697), indicating that GE11 was the most strongly connected item in absolute terms. Crucially, ALS5 emerged as the primary structural bridge connecting the two domains (bridge strength = 0.256, bridge betweenness = 22), followed by ALS3 and ALS1. Network edge weights (CS(edge) = .673) and strength centrality (CS(strength) = .750) demonstrated robust stability. Conclusions: The findings show conditional associations between academic life satisfaction and attitudes toward graduate education at the item level. ALS5 showed the largest observed bridge strength connecting the two domains, whereas GE11 showed the highest strength centrality. ALS5 and GE11 may be considered candidate domains for prospective evaluation; the present cross-sectional network does not establish intervention effects.

Keywords: Academic Life Satisfaction, Sport Sciences, Graduate Education, Psychological Network Analysis, Bridge Centrality.

Öz

Amaç: Akademik yaşam doyumu ve lisansüstü eğitime yönelik tutumlar, öğrencilerin eğitim deneyimlerinin kritik bileşenleridir; ancak bunların madde düzeyindeki karmaşık etkileşimleri genel toplam puanlarla yeterince ortaya konulamamaktadır. Bu çalışma, spor bilimleri lisansüstü öğrencilerinin akademik yaşam doyumları ile lisansüstü eğitime yönelik tutumlarını birbirine bağlayan psikolojik ağ yapısını, düğüm merkeziliklerini ve alanlar arası köprü unsurlarını incelemiştir. Yöntem: Spor bilimlerinde öğrenim gören 220 lisansüstü öğrenci ile kesitsel bir araştırma yürütülmüştür. Akademik yaşam doyumu 5 maddelik bir ölçekle, lisansüstü eğitime yönelik tutumlar ise 13 maddelik bir ölçekle değerlendirilmiştir. Tüm istatistiksel analizler ve ağ modellemeleri R (sürüm 4.6.1) yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Düzeltilmiş kısmi korelasyon ağı (18 düğüm) EBICglasso algoritması ile tahmin edilmiştir (seyreklik = 0.490). Düğüm merkeziliği ve köprü merkeziliği değerleri hesaplanmıştır. Ağ yapısının kararlılığı ve doğruluğu 1.000 bootstrap yinelemesiyle test edilmiştir. Bulgular: Olası 153 bağlantıdan 78’i sıfırdan farklı ilişki göstererek ağda yer almıştır. En güçlü pozitif ilişkiler ALS3 (“gelecekte işe yararlık”) ile ALS5 (“kariyere olumlu etki”) (w = .425) ve GE1 (karar verme özgüveni) ile GE2 (eleştirel düşünme) (w = .423) arasında bulunmuştur. Merkezilik açısından, GE11 (destek mekanizmaları) en yüksek güç merkeziliğine (z = 1.697) sahip olup mutlak bağlantı ağırlıkları bakımından en güçlü bağlantılara sahip madde olmuştur. En önemli bulgu olarak, eğitimin gelecekteki kariyere katkısını temsil eden ALS5, iki alanı birbirine bağlayan ana yapısal köprü olarak öne çıkmıştır (köprü gücü = 0.256, köprü ara-değerliği = 22). Ağın kararlılık katsayıları yüksek düzeydedir (CS(edge) = .673; CS(strength) = .750). Sonuç: Bulgular, akademik yaşam doyumu ile lisansüstü eğitime yönelik tutumlar arasında madde düzeyinde koşullu ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. ALS5, iki alanı birbirine bağlayan en yüksek gözlenen köprü gücüne sahipken GE11 en yüksek güç merkeziliğine sahip olmuştur. ALS5 ve GE11, ileriye dönük değerlendirmeler için aday alanlar olarak ele alınabilir; mevcut kesitsel ağ analizi müdahale etkilerini ortaya koymamaktadır.

Anahtar Sözcükler: Akademik Yaşam Doyumu, Spor Bilimleri, Lisansüstü Eğitim, Psikolojik Ağ Analizi, Köprü Merkezilik.

 How to Cite This Article

APA 7

Abış, S. & Arısoy, A. (2026). Psychological Network Analysis of Academic Life Satisfaction and Attitudes Toward Graduate Education in Sports Sciences. International Journal of Health, Exercise, and Sport Sciences, 3(3).1145-1167

Vancouver

Abış  S. & Arısoy A. Psychological Network Analysis of Academic Life Satisfaction and Attitudes Toward Graduate Education in Sports Sciences. International Journal of Health, Exercise, and Sport Sciences. 2026;3(3). 1145-1167

References / Kaynaklar

• Abun, D. (2021). The attitude of graduate students toward research and their intention to conduct research in the future [Working paper]. SSRN. https://doi.org/10.2139/ssrn.3807893
• Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
• Balkis, M. (2013). Academic procrastination, academic life satisfaction and academic achievement: The mediation role of rational beliefs about studying. Journal of Cognitive & Behavioral Psychotherapies, 13(1), 57–74.
• Balkis, M., & Duru, E. (2016). Procrastination, self-regulation failure, academic life satisfaction, and affective well-being: Underregulation or misregulation form. European Journal of Psychology of Education, 31(3), 439–459. https://doi.org/10.1007/s10212-015-0266-5
• Baş, G. (2013). Öğretmenlerin lisansüstü eğitimden beklentileri: Nitel bir araştırma (Niğde ili örneği). Yükseköğretim Dergisi, 3(2), 61–69. https://doi.org/10.2399/yod.13.009
• Caz, Ç., & Bardakçı, S. (2019). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin algılamış oldukları sosyal desteğin lisansüstü eğitime yönelik tutumu yordama gücü: Marmara Üniversitesi örneği. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(28), 186–197. https://doi.org/10.29329/mjer.2019.202.11
• Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. Plenum Press. https://doi.org/10.1007/978-1-4899-2271-7
• Duffy, R. D., Douglass, R. P., & Autin, K. L. (2015). Career adaptability and academic satisfaction: Examining work volition and self-efficacy as mediators. Journal of Vocational Behavior, 90, 46–54. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2015.07.007
• Duru, E., & Balkıs, M. (2015). Birey-çevre uyumu, aidiyet duygusu, akademik doyum ve akademik başarı arasındaki ilişkilerin analizi. Ege Eğitim Dergisi, 16(1), 122–141. https://doi.org/10.12984/eed.42566
• Epskamp, S., Borsboom, D., & Fried, E. I. (2018). Estimating psychological networks and their accuracy: A tutorial paper. Behavior Research Methods, 50(1), 195–212. https://doi.org/10.3758/s13428-017-0862-1
• Epskamp, S., Cramer, A. O. J., Waldorp, L. J., Schmittmann, V. D., & Borsboom, D. (2012). qgraph: Network visualizations of relationships in psychometric data. Journal of Statistical Software, 48(4), 1–18. https://doi.org/10.18637/jss.v048.i04
• Epskamp, S., & Fried, E. I. (2018). A tutorial on regularized partial correlation networks. Psychological Methods, 23(4), 617–634. https://doi.org/10.1037/met0000167
• Fırıncı Kodaz, A. (2016). İyimserlik, geleceğe yönelik tutum, akademik içsel motivasyon ve akademik doyum arasındaki ilişkilerin yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Uludağ Üniversitesi]. Uludağ Üniversitesi Açık Erişim Sistemi. https://acikerisim.uludag.edu.tr/server/api/core/bitstreams/b54c1492-b71c-4c50-b81b-b672077cd317/content
• Fishbein, M., & Ajzen, I. (1975). Belief, attitude, intention, and behavior: An introduction to theory and research. Addison-Wesley.
• Foygel, R., & Drton, M. (2010). Extended Bayesian information criteria for Gaussian graphical models. In J. D. Lafferty, C. K. I. Williams, J. Shawe-Taylor, R. S. Zemel, & A. Culotta (Eds.), Advances in neural information processing systems (Vol. 23, pp. 604–612). Curran Associates. https://proceedings.neurips.cc/paper_files/paper/2010/hash/072b030ba126b2f4b2374f342be9ed44-Abstract.html
• Hardré, P. L., Liao, L., Dorri, Y., & Beeson Stoesz, M. (2019). Modeling American graduate students’ perceptions predicting dropout intentions. International Journal of Doctoral Studies, 14, 105–132. https://doi.org/10.28945/4161
• Hevey, D. (2018). Network analysis: A brief overview and tutorial. Health Psychology and Behavioral Medicine, 6(1), 301–328. https://doi.org/10.1080/21642850.2018.1521283
• İlhan, M., Öner Sünkür, M., & Yılmaz, F. (2012). İlköğretim öğretmen adaylarının lisansüstü eğitime yönelik tutumlarının incelenmesi (Dicle Üniversitesi örneği). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (23), 22–42.
• İlter, İ. (2019). Lisansüstü Eğitime Yönelik Tutum Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. İlköğretim Online, 18(1), 263–284. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.527218
• İlter, İ. (2020). Lisansüstü öğrenim gören öğretmenlerin lisansüstü eğitime yönelik tutumlarının değerlendirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 49, 263–292. https://doi.org/10.9779/pauefd.488580
• Jones, P. J., Mair, P., & McNally, R. J. (2018). Visualizing psychological networks: A tutorial in R. Frontiers in Psychology, 9, Article 1742. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01742
• Karakuş, M. (2020). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin yaşam tatmini ve boş zaman tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Z. F. Dinç (Ed.), Sporda psiko-sosyal alanlar içinde (ss. 153–160). Akademisyen Kitabevi.
• Karaman, S., & Bakırcı, F. (2010). Türkiye’de lisansüstü eğitim: Sorunlar ve çözüm önerileri. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 5(2), 94–114.
• Koçyiğit, B. (2023). Akademik doyum mesleğe yönelik tutumu etkiler: Beden eğitimi ve spor öğretmeni adayları üzerine bir çalışma. Journal of ROL Sport Sciences, 4(1), 37–50. https://doi.org/10.5281/zenodo.7755821
• Lent, R. W., & Brown, S. D. (2008). Social cognitive career theory and subjective well-being in the context of work. Journal of Career Assessment, 16(1), 6–21. https://doi.org/10.1177/1069072707305769
• Marchuk, L. A., & Gordeeva, T. O. (2024). What determines satisfaction with graduate school and intentions to complete it among modern PhD students? Psychological Science and Education, 29(4), 5–15. https://doi.org/10.17759/pse.2024290401
• Ng, L. C., Tuckett, A. G., Fox-Young, S. K., & Kain, V. J. (2014). Exploring registered nurses’ attitudes towards post graduate education in Australia-instrument development. Journal of Nursing Education and Practice, 4(3), 20–29. https://doi.org/10.5430/jnep.v4n3p20
• Pepe, O. (2021). The effect of academic satisfaction on attitudes to the future and the teaching profession: Physical education and sports teacher candidates. Revista EDaPECI, 21(3), 79–87. https://doi.org/10.29276/redapeci.2021.21.316186.79-87
• Schmitt, N., Oswald, F. L., Friede, A., Imus, A., & Merritt, S. (2008). Perceived fit with an academic environment: Attitudinal and behavioral outcomes. Journal of Vocational Behavior, 72(3), 317–335. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2007.10.007
• Sevinç, B. (2001). Türkiye’de lisansüstü eğitim uygulamaları, sorunlar ve öneriler. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 34(1), 125–137. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000052
• Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). Pearson.
• Ünal, Ç., & İlter, İ. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının lisansüstü eğitime olan tutumları (Fırat, Erzincan ve İnönü Üniversitesi sınıf öğretmenliği ABD örneği). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(2), 147–164.
• Varış, F. (1984). Lisansüstü düzeyde eğitim elemanı yetiştirme. C. Kavcar (Ed.), Eğitim bilimleri sempozyumu içinde (ss. 49–54). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları.
• Yılmaz, R. (2008). Türkiye’de lisansüstü öğrenim için öğrenci seçimi: Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsü’nde bir uygulama [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kara Harp Okulu.