The Dark Triad in Sports and the Leadership Paradigm: A Review on Personality Dynamics and Psychosocial Outcomes in the Coach–Athlete Relationship

Sporda Karanlık Üçlü ve Liderlik Paradigması: Antrenör-Sporcu İlişkisinde Kişilik Dinamikleri ve Psikososyal Çıktılar Üzerine Bir Derleme

Özlem Ekizoğlu

*Correspondence: Özlem Ekizoğlu  ozlem.ekizoglu@erzincan.edu.tr

 1Erzincan Binali Yıldırım University, Faculty of Sport Sciences, Faculty of Sports Sciences, ozlem.ekizoglu@erzincan.edu.tr Orcid: 0000-0002-5705-7134

Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.21008906

https://www.ijoss.org/Archive/v3-i2/ijoss-Volume3-issue2-12.pdf

Download Full Text

Received / Gönderim: 24.04.2026 Accepted / Kabul: 12.06.2026 Published / Yayın: 23.06.2026

Abstract

The sport environment constitutes a multilayered social ecosystem in which not only physical capacity but also leadership and personality dynamics function as critical determinants, given the intensity of competition, elevated performance expectations, and high levels of public visibility. This review aims to examine the Dark Triad (narcissism, Machiavellianism, and psychopathy) within the framework of leadership paradigms and to analyze the psychosocial outcomes emerging in the coach–athlete relationship from a holistic perspective. By adopting an interdisciplinary approach that integrates personality psychology and sport management literature, the study conceptually evaluates the multidimensional effects of Dark Triad traits on performance, team climate, and ethical governance. The literature indicates that narcissistic traits may yield short-term performance advantages through elevated self-confidence and a strong drive for recognition; Machiavellian tendencies may optimize outcome-oriented outputs via strategic calculation and instrumental rationality; and subclinical psychopathic traits may generate seemingly adaptive outcomes such as composure under pressure and high risk tolerance. However, these characteristics are also associated with long-term adverse consequences, including the erosion of psychological safety, athlete burnout, interpersonal conflict, and ethical deterioration. This tension underscores a pronounced leadership paradox between performance gains and institutional sustainability. The study conceptualizes the tension between individual performance contributions and collective costs of Dark Triad traits through the notion of a “functional illusion,” arguing that the evolution from authoritarian to dark leadership reduces trust within the coach–athlete relationship to instrumental rationality and fosters a toxic team climate centered on power consolidation. Furthermore, the convergence of subclinical psychopathic tendencies with empathic deficits is identified as a systemic risk to the moral and social mission of sport. In conclusion, sustainable success and the preservation of institutional reputation in sport require that Dark Triad traits be evaluated not solely in terms of individual performance outputs, but also across the dimensions of team cohesion, psychosocial well-being, and ethical governance. Accordingly, coach education programs should extend beyond technical competencies and be reinforced with modules grounded in emotional intelligence, ethical leadership, and psychological safety, thereby constituting a strategic imperative for the development of healthy and sustainable sport ecosystems.

Keywords: Dark triad, leadership paradigm, coach–athlete relationship, personality dynamics, psychosocial outcomes.

Öz

Spor ortamı; rekabetin yoğunluğu, yüksek performans beklentileri ve toplumsal görünürlüğün üst düzeyde olması nedeniyle, yalnızca fiziksel kapasitenin değil, aynı zamanda liderlik ve kişilik dinamiklerinin de kritik belirleyiciler olarak işlev gördüğü çok katmanlı bir sosyal ekosistem teşkil etmektedir. Bu derleme çalışması, Karanlık Üçlü (narsisizm, Makyavelizm ve psikopati) kişilik özelliklerini liderlik paradigmaları çerçevesinde incelemeyi ve antrenör-sporcu ilişkisinde ortaya çıkan psikososyal sonuçları bütüncül bir perspektifle analiz etmeyi amaçlamaktadır. Kişilik psikolojisi ile spor yönetimi literatürünü entegre eden disiplinler arası bir yaklaşım benimseyen bu çalışma, Karanlık Üçlü özelliklerinin performans, takım iklimi ve etik yönetişim üzerindeki çok boyutlu etkilerini kavramsal olarak değerlendirmektedir. Literatür; narsisistik özelliklerin, yüksek özgüven ve güçlü bir tanınma arzusu aracılığıyla kısa vadeli performans avantajları sağlayabileceğine; Makyavelist eğilimlerin, stratejik hesaplamalar ve araçsal rasyonellik vasıtasıyla sonuç odaklı çıktıları optimize edebileceğine; klinik düzeyde olmayan (subklinik) psikopatik özelliklerin ise baskı altında soğukkanlılık ve yüksek risk toleransı gibi uyum sağlayıcı (adaptif) görünen sonuçlar üretebileceğine işaret etmektedir. Ancak bu özellikler; psikolojik güvenliğin erozyona uğraması, sporcu tükenmişliği, kişilerarası çatışma ve etik bozulma dahil olmak üzere uzun vadeli olumsuz sonuçlarla da ilişkilendirilir. Bu gerilim, performans kazanımları ile kurumsal sürdürülebilirlik arasında belirgin bir liderlik paradoksunun altını çizmektedir. Çalışma, Karanlık Üçlü özelliklerinin bireysel performans katkıları ile kolektif maliyetleri arasındaki gerilimi bir “işlevsel illüzyon” kavramı üzerinden kavramsallaştırmakta; otoriter liderlikten karanlık liderliğe evrilmenin, antrenör-sporcu ilişkisindeki güveni araçsal rasyonelliğe indirgediğini ve güç konsolidasyonuna (odaklanmasına) dayalı toksik bir takım iklimini beslediğini savunmaktadır. Ayrıca, subklinik psikopatik eğilimlerin empatik yoksunlukla yakınsaması, sporun ahlaki ve sosyal misyonuna yönelik sistemik bir risk olarak tanımlanmaktadır. Sonuç olarak, sporda sürdürülebilir başarı ve kurumsal itibarın korunması; Karanlık Üçlü özelliklerinin yalnızca bireysel performans çıktıları açısından değil, aynı zamanda takım uyumu, psikososyal iyi oluş ve etik yönetişim boyutları ekseninde de değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bu doğrultuda, antrenör eğitim programlarının teknik yetkinliklerin ötesine geçerek duygusal zekâ, etik liderlik ve psikolojik güvenlik temelli modüllerle güçlendirilmesi, sağlıklı ve sürdürülebilir spor ekosistemlerinin geliştirilmesi için stratejik bir zorunluluk teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Karanlık üçlü, liderlik paradigması, antrenör-sporcu ilişkisi, kişilik dinamikleri, psikososyal sonuçlar.

How to Cite This Article

APA 7

 Ekizoğlu, Ö. (2026). The Dark Triad in sports and the leadership paradigm: A review on personality dynamics and psychosocial outcomes in the coach–athlete relationship. International Journal of Health, Exercise, and Sport Sciences (IJOSS), 3(2), 582–594. https://www.ijoss.org/Archive/v3-i2/ijoss-Volume3-issue2-12.pdf

Vancouver

Ekizoğlu Ö. The Dark Triad in sports and the leadership paradigm: A review on personality dynamics and psychosocial outcomes in the coach–athlete relationship. Int J Health Exerc Sport Sci (IJOSS). 2026;3(2):582-594. Available from: https://www.ijoss.org/Archive/v3-i2/ijoss-Volume3-issue2-12.pdf

References / Kaynaklar

• Andrew, D.P.S. & Kent, A. (2007) The Impact of Perceived Leadership Behaviors on Satisfaction, Commitment, and Motivation: An Expansion of the Multidimensional Model of Leadership. International Journal of Coaching Science, 5(3), 35-56.
• Bass, B. M., & Bass Bernard, M. (1985). Leadership and performance beyond expectations (Vol. 25, No. 3, pp. 481-484). New York: Free press.
• Bate, S., Parris, B., Haslam, C., & Kay, J. (2010). Socio-emotional functioning and face recognition ability in the normal population. Personality and Individual Differences, 48(2), 239-242. https://doi.org/10.1016/j.paid.2009.10.005
• By O’Boyle Jr., Ernest H., Forsyth, Donelson R., Banks, George C., McDaniel & Michael A. (2012). A meta-analysis of the Dark Triad and work behavior: A social exchange perspective. Journal of Applied Psychology, 97(3), 557-579https://doi.org/10.1037/a0025679
• Chelladurai, P. (1990). Leadership in sports: A review. International Journal of Sport Psychology, 21(4), 328–354.
• Christie, R., & Geis, F. L. (2013). Studies in machiavellianism. Social Psychology. Academic Press.
• Edmondson, A. (1999). Psychological safety and learning behavior in work teams. Administrative science quarterly, 44(2), 350-383. https://doi.org/10.2307/2666999
• Erişkin, F., & Durhan, T. A. (2025). An examination of narcissistic admiration and rivalry factors in recreational sports: Rekreasyonel sporda narsistik hayranlık ve rekabet faktörlerinin incelenmesi. Journal of Human Sciences, 22(2), 488-502. https://doi.org/10.14687/jhs.v22i2.6609
• Forsyth, D. R., Banks, G. C., & McDaniel, M. A. (2012). A meta-analysis of the Dark Triad and work behavior: a social exchange perspective. Journal of applied psychology, 97(3), 557.
• Freud, S. (1914). Zur einführung des narzissmus (Vol. 10, pp. 137-170). Internat. Psychoanalyt. Verlag.
• Goodman, F. R., Disabato, D.J., Kashdan, T.B., & Machell, K.A. (2017). Personality strengths as resilience: A one‐year multiwave study. Journal of personality, 85(3), 423-434. https://doi.org/10.1111/jopy.12250
• Hare, R.D. (2003). Psychopathy checklist—revised. Psychological assessment. https://doi.org/10.1037/t01167-000
• Jones, D. N., & Paulhus, D.L. (2014). Introducing the short dark triad (SD3) a brief measure of dark personality traits. Assessment, 21(1), 28-41 https://doi.org/10.1177/1073191113514105
• Jones, D. N., & Paulhus, D.L. (2023). Short dark triad and short dark tetrad. Shining light on the dark side of personality: Measurement properties and theoretical advances, 215-230. https://doi.org/10.1177/1073191113514105
• Lewin, K., Lippitt, R., & White, R.K. (1939). Patterns of aggressive behavior in experimentally created “social climates”. The Journal of social psychology, 10(2), 269-299. https://doi.org/10.1080/00224545.1939.9713366
• Maslach, C., & Leiter, M. P. (2008). Early predictors of job burnout and engagement. Journal of Applied Psychology, 93(3), 498–512. https://doi.org/10.1037/0021-9010.93.3.498
• Masten, A. S. (2001). Ordinary magic: Resilience processes in development. American Psychologist, 56(3), 227–238. https://doi.org/10.1037/0003-066X.56.3.227
• Miller., J.D., Lynam, D.R., Vize, C., Crowe, M., Sleep, C., Maples-Keller, J.L., Few, L.R. & Campbell, W.K. (2018). Vulnerable Narcissism Is (Mostly) a Disorder of Neuroticism. Journal of Personality, 86(2):186-199. https://doi.org/10.1111/jopy.12303
• Öner, H. (2023). Narsisizm ve Spor. In: Uluç, E. A. & Karademir, M. B. (eds.), Spor Bilimleri Üzerine Araştırmalar- IV. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub175.c817
• Paulhus, D.L., & Williams, K. M. (2002). The dark triad of personality: Narcissism, Machiavellianism, and psychopathy. Journal of research in personality, 36(6), 556-563. https://doi.org/10.1016/S0092-6566(02)00505-6
• Roberts, R., Woodman, T. & Sedikides, C. (2018) Pass me the ball: narcissism in performance settings, International Review of Sport and Exercise Psychology, 11:1, 190-213, DOI: 10.1080/1750984X.2017.1290815
• Rosenthal, S. A., & Pittinsky, T. L. (2006). Narcissistic leadership. The leadership quarterly, 17(6), 617-633. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2006.10.005
• Sanchez, X., & Fritsch, J. (2017). FEPSAC newsletter (March 2017). Psychology of Sport and Exercise, 29, 116-117.
• Sürücü, L., Maslakçi, A., & Sesen, H. (2022). Transformational leadership, job performance, self-efficacy, and leader support: testing a moderated mediation model. Baltic Journal of Management, 17(4), 467-483. https://doi.org/10.1108/BJM-08-2021-0306
• Tutar, Ö. F., & Nacar, E. (2022). Sporda kibir (hubris) sendromu; ölçek geliştirme çalışması. Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 51-59. https://izlik.org/JA58FS65BZ
• Vaughan, R., Madigan, D. J., Carter, G. L., & Nicholls, A. R. (2019). The Dark Triad in male and female athletes and non-athletes: Group differences and psychometric properties of the Short Dark Triad (SD3). Psychology of Sport and Exercise, 43, 64-72. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2019.01.002
• Yavuz, İ., & Şahin, İ. (2023). Spor örgütlerinde çalışan antrenörlerin karanlık dörtlü davranışına yönelik görüşleri. Yalova Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2(2), 120-138. https://izlik.org/JA33HG78KH
• Yıldız, M., Gençtürk, G. & Köse, G. (2024). Sporda Karanlık Üçlü; Narsisizm Psikopati Makyavelizm Kişilik Özellikleri Üzerine Bir Araştırma. Yalova Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi , 3 (1), 160-173. https://izlik.org/JA84BE92DL