Attitudes toward the Future and Depression Levels of Prospective Physical Education and Sports Teachers: A Mixed-Methods Study

Beden Eğitimi ve Spor Öğretmeni Adaylarının Geleceğe Yönelik Tutumları ve Depresyon Düzeyleri: Bir Karma Yöntem Araştırması

Aykut Şahin¹*, Burak Öner², Yunus Emre Karakaya³

*Correspondence: Aykut ŞAHİN aykutsahin@munzur.edu.tr
¹Munzur University, Faculty of Sport Sciences, Department of Physical Education and Sport, E-mail: aykutsahin@munzur.edu.tr Orcid: 0000-0003-3654-6550
²Munzur University, Çemişgezek Vocational School, Department of Property Protection and Security, E-mail: burakoner@munzur.edu.tr Orcid: 0000-0002-7390-4217
³Fırat University, Faculty of Sport Sciences, Department of Physical Education and Sport Education, E-mail: emrekarakaya@firat.edu.tr Orcid: 0000-0002-9858-2103

Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.18867628
https://www.ijoss.org/Archive/v3-i1/ijoss-Volume3-issue1-05.pdf

Download Full Text

Received / Gönderim: 16.10.2025 Accepted / Kabul: 18.01.2026 Published / Yayın: 28.02.2026

Abstract

This study was conducted to examine the relationship between attitudes toward the future and depression levels among prospective physical education and sports teachers. The study was conducted using a mixed-methods design. In the quantitative section, the “Burns Depression Scale” and the “Attitude toward Future Scale” were used on the study group. In the qualitative section, semi-structured interviews consisting of 5 questions were conducted on the study group. The quantitative findings of the study revealed that increased depression levels negatively affected prospective teachers’ attitudes toward the future and that professional attitude significantly moderated this relationship. It was determined that prospective physical education and sports teachers who reported their professional attitude positively had lower depression levels and higher attitudes toward the future. Furthermore, it was concluded that the gender variable did not create a significant difference in depression and attitude toward the future. Qualitative findings revealed that professional values and commitment strengthened prospective teachers’ hopes for the future. In contrast, economic uncertainties, appointment stress, and social expectations were shown to increase anxiety and negatively affect future planning. When evaluated within the framework of Expectancy-Value Theory and Cognitive Evaluation Theory, it was concluded that professional attitude functions as a motivational source, reduces the negative effects of depression, and increases prospective teachers’ psychological resilience. The study shows that the negative relationship between prospective physical education and sports teachers’ depression levels and their attitudes toward the future can be explained by professional attitudes and motivational mechanisms. These results emphasize the importance of designing teacher education programs with a focus on both psychological support and professional motivation. In conclusion, this study highlights the need for teacher education programs in higher education institutions to be structured in a way that supports both the professional motivation and psychological well-being of prospective teachers. In this context, guidance and counseling practices that reduce the effects of external factors such as appointment anxiety and economic uncertainties are also important.  

Keywords Physical education, sports, prospective teacher, attitude toward future, depression

Özet

Bu çalışma, beden eğitimi ve spor öğretmen adaylarının geleceğe yönelik tutumları ile depresyon düzeyleri arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamıştır. Araştırma, karma yöntem tasarımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Nicel kısımda, katılımcılara “Burns Depresyon Ölçeği” ve “Geleceğe Yönelik Tutum Ölçeği” uygulanmıştır. Nitel kısımda ise, katılımcılarla beş sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Nicel bulgular, depresyon düzeylerindeki artışın adayların geleceğe yönelik tutumlarını olumsuz etkilediğini ve mesleki tutumun bu ilişkiyi önemli ölçüde yumuşattığını göstermiştir. Mesleki tutumlarını olumlu değerlendiren adayların daha düşük depresyon düzeyleri ve geleceğe yönelik tutumlarda daha yüksek puanlar sergiledikleri bulunmuştur. Ayrıca, cinsiyet değişkeni depresyon ve geleceğe yönelik tutumlarda önemli bir fark yaratmamıştır. Nitel bulgular, mesleğe verilen değer ve bağlılığın adayların geleceğe yönelik umutlarını artırdığını göstermiştir. Tersine, ekonomik belirsizlikler, atama stresi ve toplumsal beklentilerin kaygıyı artırdığı ve gelecek planlamasını olumsuz etkilediği gösterilmiştir. Beklenti-Değer Teorisi ve Bilişsel Değerlendirme Teorisi çerçevesinde, mesleki tutumun motivasyon kaynağı olarak işlev gördüğü, depresyonun olumsuz etkilerini hafiflettiği ve adayların psikolojik dayanıklılığını artırdığı sonucuna varılmıştır. Araştırma, beden eğitimi ve spor öğretmenliği adayları arasında depresyon düzeyleri ile geleceğe yönelik tutumlar arasındaki olumsuz ilişkinin mesleki tutum ve motivasyon mekanizmalarıyla açıklanabileceğini göstermektedir. Bu sonuçlar, hem psikolojik desteği hem de mesleki motivasyonu vurgulayan öğretmen eğitimi programları tasarlama önemini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma, öğretmen adaylarının hem mesleki motivasyonunu hem de psikolojik iyilik halini desteklemek için yükseköğretim kurumlarında öğretmen eğitimi programlarının yapılandırılmasının gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, atama kaygısı ve ekonomik belirsizlikler gibi dış faktörlerin etkilerini hafifletmeyi amaçlayan rehberlik ve danışmanlık uygulamaları da çok önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Beden eğitimi, spor, öğretmen adayı, geleceğe yönelik tutum, depresyon

References

References / Kaynaklar

• Ashouri-ahmadgoorabi, R., Rouhani‐Tonekaboni, N., Kasmaei, P., Shakiba, M., & Kamalikhah, T. (2021). Physical activity determinants of female teachers in rasht county, iran; applying the social cognitive theory. Journal of Education and Community Health, 8(2), 89-96. https://doi.org/10.52547/jech.8.2.89
• Baker, S. (2004). Intrinsic, extrinsic, and amotivational orientations: their role in university adjustment, stress, well-being, and subsequent academic performance. Current Psychology, 23(3), 189-202. https://doi.org/10.1007/s12144-004-1019-9
• Ball, C., Huang, K. T., Rikard, R. V., & Cotten, S. R. (2019). The emotional costs of computers: An expectancy-value theory analysis of predominantly low-socioeconomic status minority students’ STEM attitudes. Information, Communication & Society, 22(1), 105-128. https://doi.org/10.1080/1369118x.2017.1355403
• Bjärehed, J., Sarkohi, A., & Andersson, G. (2010). Less positive or more negative? Future-directed thinking in mild to moderate depression. Cognitive behaviour therapy, 39(1), 37-45.
• Bodur, G., & Seren, A. K. H. (2020). Geleceğe Yönelik Tutum Ölçeğinin geliştirilmesi ve Türk toplumunda geçerlilik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 21, 5-13. http://doi.org/10.5455/apd.69856
• Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
• Bryan, C. L., & Solmon, M. A. (2007). Self-determination in physical education: designing class environments to promote active lifestyles. Journal of Teaching in Physical Education, 26(3), 260-278. https://doi.org/10.1123/jtpe.26.3.260
• Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). Sage Publications.
• Creswell, J.W. (2021). Karma yöntem araştırmalarına giriş (3. bs.) (M. Sözbilir, Çev.). Pegem Akademi. (Orijinal basım tarihi 2017). https://DOI.14527/9786053184720
• Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic Motivation and Self-Determination in Human Behavior. Berlin: Springer Science & Business Media. https://doi.org/10.1007/978-1-4899-2271-7
• Dikmen M., & Tuncer M., (2021). Investigation of Pre-Service Teachers’ Depression Levels, Teaching Motivations and Their Attitudes towards Profession. Journal of Higher Education and Science, 11(2), 401-410. https://doi.org/10.5961/jhes.2021.459
• Eccles, J. S., & Wigfield, A. (2002). Motivational beliefs, values, and goals. Annual Review of Psychology, 53(1), 109–132. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.53.100901.135153
• Eccles, J. S., Adler, T. F., Futterman, R., Goff, S. B., Kaczala, C. M., Meece, J. L., & Midgley, C. (1983). Expectancies, values, and academic behaviors. In J. T. Spence (Ed.), Achievement and achievement motives: Psychological and sociological approaches (pp. 75–146). W. H. Freeman.
• Gunawardena, H., Leontini, R., Nair, S., Cross, S., & Hickie, I. (2024). Teachers as first responders: classroom experiences and mental health training needs of australian schoolteachers. BMC Public Health, 24(1), 268. https://doi.org/10.1186/s12889-023-17599-z
• Huang, X., & Wang, C. (2024). Pre-service teachers’ professional identity transformation: a positioning theory perspective. Professional Development in Education, 50(1), 174–191. https://doi.org/10.1080/19415257.2021.1942143
• Johnson, R. B., & Onwuegbuzie, A. J. (2004). Mixed methods research: A research paradigm whose time has come. Educational Researcher, 33(7), 14–26. https://doi.org/10.3102/0013189X033007014
• Kaya, Z., & Çenesiz, G. Z. (2020). The predictor roles of life-satisfaction, and intrinsic-extrinsic motivation on the psychological well-being of pre-service teachers. International Online Journal of Education and Teaching, 7(4), 1370-1387.
• Milton, D., Appleton, P. R., Bryant, A., & Duda, J. L. (2018). Initial validation of the teacher-created empowering and disempowering motivational climate questionnaire in physical education. Journal of Teaching in Physical Education, 37(4), 340-351. https://doi.org/10.1123/jtpe.2018-0119
• Ntoumanis, N. (2001). A self‐determination approach to the understanding of motivation in physical education. British Journal of Educational Psychology, 71(2), 225-242. https://doi.org/10.1348/000709901158497
• Song, J., & Jiang, Y. (2019). The distinct roles of proximal and distal utility values in academic behaviors: future time perspective as a moderator. Frontiers in Psychology, 10, 1061. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.01061
• Tessier, D., Sarrazin, P., & Ntoumanis, N. (2010). The effect of an intervention to improve newly qualified teachers’ interpersonal style, students motivation and psychological need satisfaction in sport-based physical education. Contemporary Educational Psychology, 35(4), 242-253. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2010.05.005
• Tuncer, M., & Dikmen, M. (2019). The Reliability and Validity of Turkish Form of the Burns Depression Scale. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 6(42), 2848-2857. doi:10.26450/jshsr.1429
• Wigfield, A., & Eccles, J. S. (2002). The development of competence beliefs, expectancies for success, and achievement values from childhood to adolescence. In A. Wigfield & J. S. Eccles (Eds.), Development of achievement motivation (pp. 91–120). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-012750053-9/50006-1
• Ye, X., Cheng, T., & Yang, W. (2025). Learning Engagement and Professional Identity Among Pre-Service Teachers: The Sequential Mediating Role of Adaptability and Self-Concept. Behavioral Sciences, 15(7), 881. https://doi.org/10.3390/bs15070881